Onder hen is Emmanuel (28), oogarts. Twintig jaar geleden hadden zijn handen nog amper een pen vastgehouden. Nu stelt hij er precisieapparatuur mee af. Als kind verlangde hij naar onderwijs, maar zijn ouders konden de school niet betalen. Via het Compassion-project kreeg hij die kans alsnog.
Twintig jaar later
Emmanuel en de anderen zijn jonge professionals die het Compassion-programma afrondden en een eigen bestaan opbouwden. Samen vormen ze het Rwanda Alumni Network. Wat begon met een paar informele ontmoetingen, groeide uit tot een netwerk van meer dan 10.000 voormalig Compassion-deelnemers door heel Rwanda. Ze werken in de zorg, het onderwijs, het bedrijfsleven en de techniek.
“We beseften dat we allemaal het verlangen deelden om iets terug te geven”, zegt Christine, coördinator van het netwerk. “We hebben zoveel ontvangen: onderwijs, gezondheidszorg, geestelijke ondersteuning en vooral hoop. Hoe konden we dat níet doorgeven?” Vandaag zijn ze met een mobiele oogkliniek bij het project waar Emmanuel zelf opgroeide.
Beter zien, beter leren
Emmanuel koos bewust voor oogheelkunde. In zijn praktijk zag hij een patroon. Kinderen uit kwetsbare gezinnen kwamen vaak binnen met ernstige oogproblemen, die jaren eerder verholpen hadden kunnen worden. “Slecht zien heeft niet alleen invloed op de schoolprestaties”, legt hij uit terwijl hij Egide (11) onderzoekt. “Het beïnvloedt het zelfvertrouwen van een kind, het vermogen om te sporten en de sociale interactie. Veel kinderen die slecht zien, krijgen ten onrechte het etiket dat ze traag of lastig zijn.”
Egide zit gespannen in de stoel. Zijn leerkrachten dachten dat hij niet oplette. In werkelijkheid kon hij het schoolbord niet lezen. “Thuis hield hij zijn boeken vlak voor zijn gezicht”, vertelt zijn moeder Uwimana. “Ik wist niet wat ik moest doen. Een bril is duur.” Bij het project kon Egide gratis terecht voor een controle. Daarmee sluit de oogzorg aan bij de kern van het Compassion-programma: kijken wat een kind nodig heeft om gezond op te groeien. Op elk gebied, ook fysiek.
Terwijl Emmanuel onderzoekt, houden de andere jonge professionals de wachtende kinderen bezig met verhalen en spelletjes.
Een blik die verder reikt
Wat vooral opvalt, is hun verbondenheid met de kinderen. “Ik was precies zoals jij”, zegt Samson tegen Gisele (13), terwijl hij haar helpt een nieuw montuur te passen. “Ik was jong en maakte me zorgen over wat er van mijn leven zou worden. Kijk waar ik nu sta.” Samson is voorzitter van de groep voormalig Compassion-deelnemers in Karama.
Juist omdat ze de omstandigheden van de kinderen kennen, weten de jonge professionals wat werkt. Voor de oogkliniek regelden ze lokale opticiens die monturen tegen lage kosten leverden. Ook maakten ze afspraken met klinieken in de buurt om nazorg te garanderen.
Brieven die bijblijven
Op het project kreeg Emmanuel begeleiding en liefde van betrokken projectmedewerkers. Ook zijn sponsors bemoedigden hem met hun brieven. “Die brieven lieten me weten dat ik geliefd was. Door God, en door een gezin aan de andere kant van de wereld”, vertelt Emmanuel. “Die brieven zetten mij onbedoeld op mijn loopbaanpad. Die liefde maakte dat ik dat geschenk aan anderen wilde doorgeven.”
Elk succesverhaal is er één
Het verhaal van Emmanuel is mooi. Maar niet elke jongere die het programma afrondt, is op zijn tweeëntwintigste al oogarts of ondernemer. De een vindt snel zijn weg, de ander heeft meer tijd nodig. Dat hoort erbij.
Rolmodellen voor de gemeenschap
Aan het einde van de middag zijn de ogen van meer dan 130 kinderen onderzocht. Acht van hen krijgen een bril op maat. “Dit is waar we voor bidden: dat onze kinderen niet alleen opklimmen uit armoede, maar rolmodellen worden voor de gemeenschap”, zegt Mukabayingana. Ze werkt al twintig jaar als accountant bij het Compassion-project. “Ik heb deze professionals zien opgroeien. Het is motiverend!”
Heeft het zin om één kind te steunen? Emmanuel is het antwoord. En hij staat niet alleen. Zijn hele netwerk doet hetzelfde. Naast de oogkliniek runnen de voormalige Compassion-deelnemers een mentorprogramma voor huidige Compassion-deelnemers om loopbaanbegeleiding te bieden. Daarnaast bereiden ze workshops voor de ouders van deelnemers voor.
‘Hier bidden we voor: dat onze kinderen niet alleen opklimmen uit armoede, maar rolmodellen worden voor de gemeenschap’
“Elk kind dat we vandaag helpen, krijgt een betere kans op school en werk”, zegt Emmanuel. “Maar we laten ze vooral zien wat er mogelijk is. Dat ook zij hun omstandigheden kunnen overwinnen.” Zo maakt de steun aan één kind uiteindelijk een verschil voor een hele gemeenschap.
Door kindsponsoring help je een kind dat in armoede leeft. In een Compassion-project van een lokale kerk krijgt het de steun die nodig is. Als een kind zich gezond ontwikkelt, kan het later verandering brengen in zijn of haar gezin en omgeving.
Interview en beeld: Doreen Umutesi